Monument vliegeniers aanval Albertkanaal

Periode: WOII
Type: Gedenkteken
Militair of Burger: Militair
Status: Niet beschermd
Datum registratie: 
09/07/2006
Datum gebeurtenis: 
11/05/1940
  • © Paul Van Caesbroeck, 10/06/2006© René Torsin© Peter Dierckx, 06/2011
  • © Luc Wittemans, 04/09/2018© Luc Wittemans, 04/09/2018
  • © Luc Wittemans, 04/09/2018© Luc Wittemans, 04/09/2018
Locatie: 
Kapitein-Vlieger Glorie-straat

Lokatie

Op 10 mei 1940 veroverden de Duitse luchtlandingstroepen de ongeschonden bruggen over het Albertkanaal in Veldwezelt en Vroenhoven. Langs deze weg rolden de Duitse gemotoriseerde troepen België binnen. De brug te Kanne werd al vroeg in de ochtend van 10 mei gedynamiteerd maar de brug van Briegden (gehucht van Gellik) kon slechts op 11 mei rond 9u00 tot ontploffing gebracht worden. Dat deze laatste brug niet in Duitse handen viel komt omdat ze niet als doelwit aangeduid was voor de Duitse luchtlandingstroepen.
In de ochtend van 11 mei vertrokken negen Fairey Battles van het 5de Smaldeel van de Belgische Militaire Luchtvaart uit Aalter met de bedoeling de bruggen van Vroenhoven, Veldwezelt en Briegden te vernietigen. Briegden was die ochtend nochtans toch in de lucht gevlogen maar blijkbaar was dit nog niet doorgedrongen tot de hogere echelons. De raid was bijna bij voorbaat gedoemd om te mislukken. De Belgische Battles waren niet de meest geschikte vliegtuigen voor een dergelijk bombardement maar de Militaire Luchtvaart had ook geen geschikte bommen om een betonnen constructie te vernietigen, slechts bommen van 50 kg waren beschikbaar. Naar verluid waren in Aalter geen geschikte ontstekers beschikbaar, die moesten eerst nog in Evere opgehaald worden. Tijdens de missie werden zes vliegtuigen neergeschoten en drie beschadigd, zeven bemanningsleden verloren het leven en vijf raakten gewond.
Op hetzelfde ogenblik werden vanuit Beauvechain zes Gloster Gladiators uitgestuurd als ‘escorte’ voor de Battles. Deze raakten in de regio Tongeren slaags met Duitse jachtvliegtuigen met als resultaat één dode, één vermiste, één krijgsgevangene, één licht gewonde en twee ongedeerde piloten. Vier Gladiators gingen verloren, twee raakten beschadigd terug in Beauvechain.
De Franse Luchtmacht zou later op 11 mei nog een bombardement van de bruggen en de Duitse kolonnes in de streek uitvoeren met al even desastreuze resultaten. En op 12 mei 1940 zouden de Britten de raid nog eens overdoen met hun Fairey Battles zonder resultaat.
Voor de geïnteresseerde lezer kunnen we het boekje ’11 mai 1940 L’attaque aérienne des ponts du Canal Albert’ van Yvon Gahide aanbevelen (uitgegeven door de Historische Dienst van de Krijgsmacht in 1980).
In de Kapitein Vlieger Glorie-straat, aan de zijkant van een bunker aan de brug van het Albertkanaal, stond een gedenkplaat ter herinnering aan de vliegeniers van de Belgische Militaire Luchtvaart die stierven bij de aanval op de bruggen van Vroenhoven en Veldwezelt op 11 mei 1940 (bij de aanval op Briegden vielen geen dodelijke slachtoffers). Het werd geplaatst door de Vieilles Tiges de Belgique en het Herdenkingscomité Mopertingen. Volgende namen zijn vermeld: Kapt A. Glorie, Adj F. Delvigne, Adj G. Timmermans, 1st Sgt G. Rolin-Hymans, 1st Sgt H. Clinquart, Sgt A. Moens en Sgt A. Pirlot.
Omwille van werken aan de brug is de gedenkplaat tijdelijk verwijderd (info november 2010).
April 2011: plaat nog niet terug geplaatst (info René Torsin).
Info Peter Dierickx, 23 juli 2011: de gedenkplaat heeft terug een eigen plaats gekregen aan de brug (zie foto).
Bij een bezoek in september 2018 merkten we dat de gedenkplaat een nieuwe, hopelijk definitieve, plaats gekregen heeft aan de rechterkant van de weg (richting Maastricht) net voor de brug. Er is daar een klein verhard pleintje aangelegd met het monument voor de gesneuvelde soldaten aan een kant en de gedenkplaat voor de Belgische vliegeniers erlangs. De namen van de inwoners van Vroenhoven die de Tweede Wereldoorlog niet overleefden, werden gegraveerd in de muur van het bezoekerscentrum onder de nieuwe brug van Vroenhoven.
De militaire en burgerlijke slachtoffers van Vroenhoven worden jaarlijks herdacht op een plechtigheid in mei.