Monument voor piloot Spitfire Fg Lt Fowler

Periode: WOII
Type: Monument
Militair of Burger: Militair
Status: Niet beschermd
Datum registratie: 
27/01/2006
Datum gebeurtenis: 
31/12/1944
Datum inhuldiging: 
14/05/1995
Eigenaar: 
Herselt
  • ©Peter Celis
Locatie: 
Straat Dieperdel

In Herselt onganiseerde Peter Celis drie afzonderlijke herdenkingsprojecten, waarbij hij de fantastische steun kreeg van het gemeentebestuur. Het eerste monument dat werd ingehuldigd was een gedenksteen voor F/Lt Fowler, die op 31 dec 1944 crashte met zijn Spitfire IX PT876 (code TM-Z) te Ramsel. Dit monument werd onthuld op 14 mei 1995, door ondermeer twee ex-Spitfire-piloten die naast Fowler vlogen toen hij de grond in dook. Het hele verhaal over Fowler schreef Peter Celis neer in het boek "De Laatste Dag”.

John Antony Coulson “Tony” Fowler werd op 4 januari 1923 geboren in het Nieuwzeelandse dorp Marton. Zijn ouders waren nakomelingen van Engelse immigranten. Tijdens zijn jeugdjaren groeide zijn interesse voor de luchtmacht, op 27 september 1941 werd hij ingelijfd bij de luchtmacht. Op 4 april 1942 kreeg hij de piloten-vleugels, hij was nu Pilot-Officer. De jonge piloten vertrokken naar Groot-Brittannië om te vliegen bij de zwaar op proef gestelde RAF. Hij vloog in Afrika bij het 111 Sqn van de Zuid-Afrikaanse Sqn Ldr Chris Le Roux. Op 22 maart 1943 werd zijn Spitfire tijdens een luchtgevecht getroffen. Hij was zwaar gekwetst aan hoofd en knieën maar werd uitstekend verzorgd door Duitse chirurgen en werd overgebracht naar een Duitse kliniek in Tunis, op 7 mei 1943 kwam Tunis in handen van de Britten. Tony verliet het ziekenhuis en vervoegde zijn eenheid. Op 12 april 1944 vervoegde hij het 504 Sqn en hij kwam daarmee in het Europese strijdtoneel terecht. Ze gebruikten meermaals de vliegvelden van Melsbroek, Maldegem of Ursel. Op de laatste dag van 1944 moest Tony Lancasters 12 Spitfires leiden naar de Duitse stad Solingen. Om 14.20 sloeg het noodlot toe. De formatie vloog op 20.000 voet vredig over België toen Tony plots steil begon te klimmen, daarna ging hij in een vertikale duik naar beneden. Op zo’n 6000 voet braken de vleugels af. Het toestel sloeg te pletter, de piloot stierf vier dagen voor zijn 22ste verjaardag. Vermoedelijk lag zuurstofgebrek aan de oorzaak van de crash, er zou een technisch probleem geweest zijn met de zuurstofbevoorrading. Fowler werd eervol begraven aan de kerk van Herselt. In 1979 werden de stoffelijke resten overgebracht naar een oorlogskerkhof in het Oostvlaamse Adegem.

Op 14 mei 1995 werd door de gemeente Herselt een monument onthuld op de plaats waar de jonge oorlogspiloot zijn leven gaf voor onze vrijheid.