Monument gebroeders Mahieu

Periode: WOI
Type: Monument
Militair of Burger: Militair
Status: Niet beschermd
Datum registratie: 
06/07/2006
Datum gebeurtenis: 
02/05/1918
  • © Paul Van Caesbroeck, 07/06/2006
Locatie: 
Hoek van de Palingbeekstraat en de Bernikkewallestraat nabij het provinciedomein “De Palingbeek” Coördinaten: 50° 48’ 40.40” N 02° 55’ 02.42” O

Auguste en Michel Mahieu waren de twee enige kinderen van Auguste Mahieu (1834-1900) en Marie-Louise Ferry (1866-1938.) Deze rijke Noord-Franse industriëlen waren de eigenaars van een kasteeldomein dat zich uitstrekte over de gemeenten Voormezele en Hollebeke. In 1901 besloot men om het bestaande kasteel af te breken en op dezelfde plaats werd een indrukwekkend kasteel in witte Franse natuursteen opgetrokken, dat in 1905 werd ingehuldigd.

Michel was Kapitein Commandant bij de Escadrilles V114 “Les Chouettes.” Op 2 mei 1918 werd hij als vermist opgegeven, in zijn Voisin (5597) vloog hij met waarnemer Ltn Rivalleau.
Tijdens de Eerste Wereldoorlog werd in de omgeving van het kasteel verwoed gevochten. Het imposante kasteel werd door het oorlogsgeweld vernield en de twee zonen sneuvelden aan het front. Na de oorlog werd het fortuin verdeeld onder neven en nichten. Jean Cossart werd de nieuwe eigenaar van de gronden van de familie Mahieu. Op de hoek van de Eekhofstraat en de Palingbeekstraat, op de plaats waar voor de oorlog de grote toegangspoort stond tot het kasteeldomein, richtte hij een gedenkzuil op ter nagedachtenis van de broers Mahieu. Dit gedenkteken werd in 2000 verplaatst naar de hoek van de Palingbeekstraat en de Bernikkewallestraat nabij het provinciedomein “De Palingbeek” en het golfterrein.

Auguste Mahieu zag het levenslicht op 4 november 1887 in Armentières. Tot dusver zijn ons van de oudste van het broederpaar maar weinig gegevens bekend. We weten dat hij een aantal keer naar Afrika geweest is. Auguste Mahieu sneuvelde op 22 februari 1916 in het Bois des Caures bij Verdun.

Michel Mahieu werd geboren op 1 oktober 1891 in Armentières. Vanaf de leeftijd van 16 jaar voelde hij zich onweerstaanbaar aangetrokken tot de verovering van het luchtruim. Hij vervaardigde een vreemd toestel, waarbij hij bedlakens, gemaakt in de familiebedrijven, vastspijkerde op een houten constructie. Zich hieraan vastklampend, nam hij een aanloop en dook in de diepte, op een plaats waar de brede en diepe vallei steile flanken had. Zonder twijfel was hij even vlug weer aan de grond, in een groen moeras, dat zijn val gebroken had, maar wat maakte het uit! Gedurende enkele ogenblikken had hij zich losgemaakt van de grond, hij had even gezweefd, hij had gevlogen.

Het volgende jaar, in 1908, liet hij in een schrijnwerkerij in Armentières een minder primitief zweeftoestel maken, dat hij met een kabel vastbond aan een in die tijd nog weinig verspreid voertuig, dat zich zonder paarden voortbewoog en automobiel genoemd werd. De automobiel werd op volle snelheid gebracht (op zijn minst veertig kilometer per uur, wat in die tijd erg snel was), zodat het zweeftoestel door de druk van de wind opgetild werd tot een hoogte van één of twee verdiepingen. Michel maakte vervolgens de kabel los en vertoefde triomfantelijk een honderdtal meter in de lucht, vooraleer hij weer, op beide benen, op de begane grond neerkwam. De afstand was van weinig belang, nog maar eens was hij losgeraakt van de grond en had hij gevolgen.

In 1909 maakten specialisten zweefvliegtuigen in reeksen. Michel Mahieu kocht er al gauw één en nog voor het einde van het jaar werd hem één van de eerste gecreëerde officiële brevetten uitgereikt, dat van piloot van een zweefvliegtuig nummer 6. In datzelfde jaar slaagden enkelen er trouwens in om met behulp van een motor een echte vlucht te maken. Louis Blériot vloog op 25 juli 1909 als eerste met een vliegtuig het Kanaal over.

In 1910 verwierf Michel Mahieu een dergelijke vliegmachine Voisin, genoemd naar de constructeur ervan. Hij is 19 jaar en een briljant student aan de Parijse universiteit. Maar op het einde van de week is hij vrij en dan wenkt het luchtruim. In september 1911 zal vliegenier Mahieu een exploot realiseren dat niemand mogelijk achtte. Met passagier steeg hij boven Parijs naar een voor die tijd onwaarschijnlijke hoogte van 2.460 meter. Zelfs Amerika wordt met verstomming geslagen en de naam Michel Mahieu wordt wereldbekend.

In 1912 wordt hij met zijn klasse onder de wapens geroepen en verwerft een prachtige tweedekker Voisin met Renaultmotor. Tijdens zijn legerdienst is hij proefpiloot. Na elke vlucht vermeldt hij zijn observaties in een rapport. Vaak stelt hij ook wijzigingen en verbeteringen voor die zijn oversten graag invoeren.

Maar in 1914 breekt de oorlog uit! Hij verbleef bijna vier jaar lang aan het front (behalve enkele maanden nadat hij in een luchtgevecht door een kogel gewond raakte en in een hospitaal moest verzorgd worden). Michel Mahieu stapelde zijn militaire heldendaden op, eerst als piloot, vervolgens als chef van het eskader.

In 1916 wil de Franse oorlogsminister zijn uiterst bekwame piloot van het front wegtrekken, maar Michel protesteert zo geweldig dat men hem toch bij zijn eskader laat. Hij stapelt de exploten op. Zijn eskader verandert voortdurend van sector. Op een zeker ogenblik bevindt het zich in de streek van Béthune.

Hij neemt de gelegenheid te baat om een vlucht te maken boven de streek van het door de vijand bezette Armentières. Zo noteert hij ook in zijn carnet de route dat het familiekasteel nog niet helemaal vernietigd is en dat het, van ver, zelfs nog een zekere allure uitstraalt. Maar Michel Mahieu moet niet alleen strijd leveren met de Duitsers, maar ook in Frankrijk met de oorlogsminister, die hem absoluut van het oorlogsgebied wil wegtrekken.

Op 23 maart 1918 verneemt hij van een vriend van minister Henri de Kérillis dat er sprake zou zijn om hem te benoemen tot vaandeldrager van de luchtvaart, als vervanger voor Guynemer, die enkele maanden eerder verdwenen was.

In april 1918 wordt Michel Mahieu benoemd tot instructeur in de luchtvaartschool van Cazaux, nabij Arcachon (Gironde). Maar neen, hij bijt zodanig van zich af dat hij zijn eskader niet zal verlaten. Jammer genoeg niet voor lang, want in de nacht van 2 op 3 mei 1918 zijn het de Duitsers die hem afmaken.

Zijn ontredderd vliegtuig stort neer in de vijandelijke linies. Hij is slechts gewond, maar een Duitse patrouille komt dichterbij en maakt hem met een nekschot af. Men neemt zijn papieren af en vrij vlug wordt de afgemaakte held geïdentificeerd.

In een speciaal communiqué laat de Duitse generale staf aan de wereld weten dat de bekende vooroorlogse vliegenier, kapitein Michel Mahieu, aan het front van de Somme gesneuveld is. Via dit bericht, ingelast in een Zwitserse krant, verneemt zijn moeder het verlies van haar tweede zoon.

Deze interessante informatie werd ons bezorgd door Philip Woets, Hollebekenaar en secretaris van de heemkundige kring Selebeke.

Info Bob Morris (Professor Emeritus, Carleton University, Ottawa, Canada), 5 januari 2014:
-Michel Mahieu had zich in oktober 1910 ingeschreven voor de luchtrally Parijs-Brussel en terug, echter zonder succes.
-Op 17 april 1912 vlogen piloot Michel Mahieu en navigator-waarnemer Gaston de Manthé met een Voisin over Parijs. Ze schreven die dag geschiedenis door als eerste een zonsverduistering waar te nemen vanuit een vliegtuig. Vanop het vliegveld van Issy-les-Moulineaux waren ze opgestegen om 11.40 uur. Ze observeerden de eclips ongeveer een uur op een hoogte van ongeveer 1.000 meter.

Info Philip Woets (Secretaris heemkundige kring Selebeke,) 26 december 2014:
Het gedenkteken werd in 2000 verplaatst van zijn oorspronkelijke naar de huidige locatie. Het jaar waarin dit monument voor het eerst geplaatst en ingehuldigd werd is ons niet bekend.