Hotel hoofdkwartier Antwerp X, Grand Veneur

Periode: WOII
Type: Onroerend erfgoed
Militair of Burger: Militair
Status: Niet beschermd
Datum registratie: 
29/01/2003
Datum gebeurtenis: 
1944
Eigenaar: 
Gemeenschapsonderwijs
  • © Frans Van Humbeek© Frans Van Humbeek
Locatie: 
Tremelobaan, in "Le Grand Veneur"

Bij het begin van de tweede wereldoorlog installeerden Duitse officieren zich in het hotel Grand Veneur nabij de Tremelobaan in Keerbergen, vlak bij het toenmalige vliegveld. Het hotel zou echter vooral bekend worden als hoofdkwartier van Amerikaanse troepen, het was een coördinatiecentrum tegen de V-bommen die Antwerpen bestookten. De militaire organisatie die de vliegende bommen uit de lucht moest halen werd “Antwerp X” gedoopt. De verdedigingsgordel van Antwerp X bestond zonder meer uit de toenmalige militaire “hightech”-installaties. 24 uur per dag, 154 dagen lang, hebben Amerikaanse en Britse militairen zich ingezet om het dodende Duitse Vergeltungswaffen tijdig uit de lucht te plukken. Na de oorlog bezochten heel wat hoogwaardigheidsbekleder de Grand Veneur. Op 21 maart 1945 signeerde koningin Elisabeth het gastenboek.

In 1978 werd het hotel Grand Veneur aangekocht door het Ministerie van Onderwijs en vanaf 1980 werd het na een grondige restauratie geopend als internaat voor meisjes. De Grand Veneur is nog altijd eigendom van het Gemeenschapsonderwijs, van hieruit wordt de administratie verzorgd voor een groot aantal scholen.

Vroeger lag bovenop het muurtje bij de toegang van de Grand Veneur een Britse zeemijn uit de Eerste Wereldoorlog. Deze contactmijn ligt nog altijd in de buurt van het vroegere hotel. Op een muurtje rechts lag een identieke mijn, die is nu te bewonderen op het domein van het Heemkundig Museum De Botermolen (Haachtsebaan 85a, Keerbergen).

Op de foto zien we de herdenkingsplaat voor Antwerp X, opgehangen in de Grand Veneur en een beeld van het hotel Grand Veneur.

Sinds 22 december 2015 is de projectontwikkelaar MVprojecten de nieuwe eigenaar van de Grand Veneur. Midden 2016 hoopt MVprojecten een uniek concept van residentiële appartementen en loften voor te stellen op het 3 ha grote terrein. Keerbergen dringt er op aan dat de cultuurhistorische waarde van het gebouw behouden blijft.

Bericht in Het Nieuwsblad van 24/01/2015 door Conny Justé:
Het art-decopand Le Grand Veneur op de hoek van de Vlieghavenlaan en de Tremelobaan staat al enige tijd te koop. Op het gebouw staat een prijskaartje van een miljoen euro, maar volgens het gemeenschapsonderwijs is die prijs veel te laag. Ze willen het gebouw dan ook laten herschatten.
Le Grand Veneur is een van de Keerbergse gebouwen met een grote historische waarde. Bij het begin van de Tweede Wereldoorlog was het de thuisbasis van Duitse officieren, later in de oorlog werd het een hoofdkwartier van de Amerikaanse troepen. Het werd het coördinatiecentrum tegen de V-bommen die Antwerpen bestookten. Het project van de Amerikanen werd toen gedoopt tot Antwerp X. Maar zestig jaar later is er nog maar weinig te zien van de grandeur van het hotel.

Bericht in Het Laatste Nieuws van 7/2/2015, SPK:
Gemeente wil satellietkantoren in verkommerende Grand Veneur.
Het gemeentebestuur van Keerbergen is bezorgd om de toestand van de 'Grand Veneur', een historisch waardevol gebouw dat momenteel staat te verkommeren. Vandalen brachten zowel binnen als buiten grote vernieling aan de Grand Veneur aan. Ze laat Interleuven daarom onderzoeken of het opvallende, rooskleurige gebouw, dat tijdens WOII nog als uitvalsbasis van zowel de Duitsers als de Amerikanen fungeerde, tot satellietkantoren kan worden omgevormd. Het legendarische art-decogebouw, dat op een drie hectare groot domein te midden van de Keerbergse naaldbomen aan het Keerbergse meer is gelegen, dateert uit de jaren '30. Wat ooit een populair hotel-restaurant was, fungeerde ook als rendez-voushotel en meisjesinternaat. Sinds de laatste gebruiker, de hoofdzetel van de GO!-Scholengroep 5, het complex in de zomer van 2011 verliet, staat het gebouw echter zienderogen te verkommeren. Het viel eveneens zowel aan de buiten- als binnenzijde al zwaar te prooi van vandalen. "De gemeente is wel geen eigenaar, maar toch zijn we inderdaad bezorgd om het verval waaraan het monumentale gebouw - toch wel een 'landmark' voor Keerbergen - ten prooi is gevallen", zegt burgemeester Dominick Vansevenant (N-VA). "Daarom ook dat we hebben beslist Interleuven de opdracht te geven om te onderzoeken hoe de site eventueel kan worden ontwikkeld. Zelf denken we daarbij onder meer aan satellietkantoren: kantoorruimten waar mensen uit de buurt of passanten die in bijvoorbeeld in Antwerpen of Brussel tewerkgesteld zijn enkele dagen per week 'van op afstand' kunnen werken. Interleuven, dat al industriezones beheert, zou perfect voor de uitbating kunnen instaan", meent Vansevenant. Hij benadrukt wel dat de gemeente zelf niet in de site zal investeren. Het Gemeenschapsonderwijs (GO!), dat eigenaar is van het gebouw en het aanvankelijk ook wou verkopen, zou de piste wel mee willen onderzoeken. (SPK)

Info 19 oktober 2015:
Het vroegere hotel Grand Veneur is te koop en zal op 29 oktober 2015 geveild worden.
Sinds de laatste gebruiker, GO-scholengroep 5 (het vroegere ‘Atheneum van Keerbergen’) het gebouw in 2011 verliet, is het gebouw ten prooi gevallen aan vandalen en plunderaars.
Het gebouw is niet beschermd maar historisch waardevol. De koper mag het niet afbreken en/of verkavelen en het uitzicht moet behouden blijven. Een beschermingsdossier is ingediend door de heemkring De Botermolen en is nog hangende.

Op 22 december 2015 werd de projectontwikkelaar MVprojecten eigenaar van het gebouw. Midden 2016 hoopt MVprojecten een concept van residentiële appartementen voor te stellen op het 3 ha grote terrein. Keerbergen dringt er op aan dat de cultuurhistorische waarde van het gebouw behouden blijft.

Verschenen in Het Laatste Nieuws, 18 mei 2016, auteur Sven Ponsaerts:
15-jarige legt verbouwing Grand Veneur stil.
De nieuwe eigenaar-projectontwikkelaar van de Grand Veneur in Keerbergen is begonnen met de verbouwing van het gebouw tot residentiële luxeappartementen. Maarten Gabriels, een 15-jarige jongeman die het lot van het uit 1938 daterende art-decogebouw genegen is, ontdekte echter dat dit zonder geldige bouwvergunning gebeurde. De werken zijn daarop stilgelegd.
"Voor een schoolproject maakte ik vorig jaar iets over dit erg mooie gebouw, waaraan ook een hele geschiedenis is verbonden", vertelt de Keerbergse tiener. "Ik ben daarvoor toen zelfs een keer in het fantastische, maar zwaar verloederde pand binnen geweest. Prachtig. Toen het enkele maanden geleden werd verkocht, leek het gered van verval. Maar niks is minder waar", meent Maarten, die dagelijks op weg naar school voorbij het zalmkleurige gebouw fietst.
"Een tweetal weken geleden zag ik dat raamopeningen werden dichtgemetseld, plafonds werden uitgebroken en bomen gekapt. Kon dat zomaar? Op die manier kunnen de kenmerken van het gebouw toch nooit bewaard blijven, zoals toch was gezegd. Uit schrik dat het uitzicht en het waardevolle karakter van de Grand Veneur snel verloren zouden gaan, ben ik meteen beginnen mailen: naar de projectontwikkelaar, de burgemeester, alle schepenen,... Ik moest iets doen. De burgemeester viel duidelijk uit de lucht, en meldde zelfs dat er van een bouwvergunning nog geen sprake was! Bij een plaatsbezoek eind vorige week heeft hij de werken onmiddellijk laten stilleggen", weet de tiener. "Ondertussen zijn de dichtgemetselde ramen ook weer opengemaakt, en gewoon dichtgetimmerd."
Bouwaanvraag nog in behandeling
Schepen van Ruimtelijke Ordening Marc Vangrunderbeeck (CD&V) bevestigt dat de bouwheer naar aanleiding van Maartens mails ondertussen werd gevraagd alle werken onmiddellijk te stoppen. "Onder meer met het dichtmetselen van de raamopeningen was men wel degelijk met vergunningsplichtige werken bezig. En dat terwijl het bouwdossier pas eind april op de gemeente werd ingediend, en de bouwaanvraag dus nog volop in behandeling is. We hebben de politie dan ook gevraagd om vaststelling te doen en een pv op te stellen. Aangezien het om meergezinswoningen gaat, moet er eerst onder meer nog een advies van de brandweer omtrent de brandveiligheid zijn. Als alles in orde blijkt, kan het dossier pas ten vroegste binnen zo'n twee maanden rond zijn."
Manu Vercammen van MVprojecten erkent dat hij misschien 'een beetje te overijverig' was door enkele gebroken ramen aan de achterzijde alvast definitief dicht te laten maken. "Bedoeling was hiermee de vandalen te weren die elk weekend opnieuw binnen zaten ", vertelt de eigenaar. "Maar de snelbouwstenen zijn inmiddels dus weer weg. De werken gaan gewoon voort. Maar Maarten kan gerust zijn: alle zichtgevels blijven behouden, daar blijven we af", aldus nog de bouwpromotor.