Hawker Siddeley HS.780MF Andover C 1 9Q-CDY

Periode: Na 1958
Type: Vliegtuig
Militair of Burger: Burger
Militair of Burger: Militair
Status: Niet beschermd
Datum registratie: 
20/01/2017
  • © Frans Van Humbeek, 27/09/2004© Provincie Antwerpen, 29/07/2015© Provincie Antwerpen, 20/09/2014
  • © Provincie Antwerpen, 16/12/2013© Provincie Antwerpen, 16/12/2013
  • © Jef Pets, 30/01/2010
Locatie: 
Het vliegtuig ligt op een afgesloten terrein met de vleugels er langs en is niet toegankelijk voor fotografen of geïnteresseerden, ook niet op afspraak. Strikt verboden toegang.
De Hawker Siddeley HS.780MF Andover C 1 was altijd al een buitenbeentje: het type, afgeleid van de HS.748 passagiersversie, was een poging om een klein tactisch transportvliegtuig te ontwikkelen voor militair gebruik. Uiteraard kreeg het toestel een krachtigere versie van de Rolls-Royce Dart turboprop motoren en een ander staartstuk met een ramp zodat kleine voertuigen in de laadruimte konden gereden worden. Maar een ramp maakt van een laagdekker nog geen praktisch vrachtvliegtuig, daarom had men de hoofdwielen van het landingsgestel aangepast zodat deze konden ‘knielen’ om de romp dichter bij de grond te brengen. Het prototype vloog voor de eerste maal op 9 juli 1965 vanaf Woodford en in juni 1966 werd het eerste exemplaar aan 46 Squadron RAF geleverd. Commercieel was het geen groot succes want er werden slechts 31 exemplaren gebouwd, allen voor de Royal Air Force. Zes exemplaren werden later omgebouwd van C 1 naar E 3 met de nodige elektronische uitrusting om navigatie- en radiosystemen van vliegvelden te testen. In 1976 kocht de Royal New Zealand Air Force (RNZAF) tien exemplaren van de RAF. Toen het type in Groot Brittannië en Nieuw Zeeland uit dienst genomen werd, kwamen minstens twintig ervan in Afrika terecht bij kleine regionale luchtvaartmaatschappijen. De reputatie van deze bedrijven was hoogst twijfelachtig en doorgaans waren ze geen lang leven beschoren. Een aantal Andovers is er dan ook afgeschreven bij ongevallen.
 
Een van de overblijvers was 9Q-CDY, gebouwd in 1966 als het elfde exemplaar van de Andover C 1. De eerste vlucht was op 22 augustus 1966 en het werd afgeleverd op 30 september 1966 met serial XS604 aan de Royal Air Force. Het werd achtereenvolgens gebruikt door de Andover OCU (Operational Conversion Unit) en 46 Squadron om in 1975 tijdelijk buiten gebruik gesteld te worden. Daarna werd het verkocht aan de RNZAF met serial NZ7623; het werd afgeleverd over de periode van 26 januari tot 10 februari 1977 en kwam terecht bij 42 Squadron maar werd ook gebruikt door 1 Squadron.
 

In 1996 werd het type buiten gebruik gesteld en NZ7623 werd op 28 november 1996, samen met drie andere exemplaren en NZ$300.000 aan reserveonderdelen, verkocht aan Eureka Aviation van Tony De Bruyn. De RNZAF schrapte het uit haar inventaris op 31 januari 1997. Ingeschreven als 9Q-CDY in Zaïre, vertrok het naar Brisbane, Australië, op 7 februari 1997 en zo verder naar Afrika. Het werd aanvankelijk gebruikt door Bazair en was te Nairobi, Kenya, in augustus 1997. Het werd voor het eerst gezien in België op de luchthaven van Liège-Bierset op 6 oktober 1997 maar het verhuisde al snel naar Antwerpen-Deurne waar het toekwam op 21 januari 1998. Daar heeft het dan een hele tijd stilgestaan, wachtend op een koper of huurder, tot het in de nacht van 14 op 15 september 2006 langs de weg verhuisde naar Ranst. Daar is het nu in gebruik als hulpmiddel voor de opleiding van diverse hulpdiensten.