Gedenkplaat voor vier inwoners van het gehucht Madonna die het leven lieten wegens hulp aan Poolse RAF-piloot Malinowski

Periode: WOII
Type: Gedenkteken
Militair of Burger: Militair
Status: Niet beschermd
Datum registratie: 
05/07/2006
Datum gebeurtenis: 
08/09/1943
Datum inhuldiging: 
09/05/1976
  • © Paul Van Caesbroeck, 07/06/2006
Locatie: 
Voorgevel van de O.-L.-Vrouwekerk in het gehucht Madonna van Langemark

Tegen de voorgevel van de O.-L.-Vrouwekerk in Langemark hangt sinds 9 mei 1976 een blauwgrijze granieten plaat. Daarop wordt hulde gebracht aan vier inwoners van het gehucht Madonna, overleden in de concentratiekampen omdat ze hulp boden aan de Poolse RAF-piloot W/O Bronislav Malinowski. Zijn Spitfire AA928/WX-U van het Poolse 302 Squadron werd op 8 september 1943 geraakt door vijandelijk vuur. Hij maakte een noodlanding en kon dank zij de inspanningen van het verzet via Gibraltar Engeland bereiken.
Het vliegtuig stond al in brand na het luchtgevecht maar de piloot zou het na de noodlanding toch in brand gestoken hebben. Het brandde dan ook volledig uit. De piloot had een kogel in de knie gekregen.Hij kreeg andere kleren en werd een tijdje door een landbouwer opgevangen en verhuisde een paar keer van schuilplaats. Een eerste gecontacteerde dokter wou de gewonde piloot niet verzorgen wegens schrik van de Duitsers. Een poging door een andere dokter slaagde niet. Daarom werd de gekwetste piloot op 12 september naar het O.L.Vrouw-ziekenhuis in Ieper gebracht waar de kogel werd verwijderd. Ongeveer een week na de geslaagde operatie werd hij via ontsnappingslijn Comète op weg geholpen naar Groot-Brittannië waar hij op 23 december 1943 terug aankwam. Na de oorlog bleef hij in de RAF. In 1974 was hij te Gent aanwezig bij de onthulling van het monument voor de Poolse vliegers. In 1976, ter gelegenheid van de inhuldiging van de gedenkplaat te Madonna, keerde hij terug naar de plaats waar hij neerkwam. Hij overleed op 1 mei 1982.
Na zijn ontsnapping maakte iemand een verslag over zijn passage in Madonna met daarin de initialen van sommige mensen die Malinowski hielpen. Het verslag kwam ook bij de toenmalige burgemeester van het nabije Houthulst terecht; deze was betrokken bij het verzet. Bij een huiszoeking kwam het in handen van de Duitsers die er meteen mee aan de slag gingen en een aantal mensen oppakten die Malinowski geholpen hadden. Vier van de helpers kwamen om in Duitse kampen. Het zijn hun namen die op de gedenkplaat staan:
Adolf Coryn, omgekomen in Buchenwald op 11 maart 1945
Arthur Verougstraete, gestorven in Mauthausen op 21 oktober 1944
Michel Buyse, omgekomen in Dora Nordhausen op 14 februari 1945
Jules Opsomer, geen plaats of datum van overlijden bekend

In 2016 schreef Georges Vandromme een boekje over de noodlanding van Bronislav Malinowski onder de titel "De noodlanding van Malinowski en het ontroerend vervolg" (eigen uitgave verkrijgbaar bij de auteur).

Bijkomende informatie kregen we ook van Wilfried Decreton.

50° 56’ 07.79” N
02° 55’ 43.21” O