Antennesite, "radar" in de volksmond, ook gekend onder naam Denderhoutem

Periode: Na 1958
Type: Technologie
Militair of Burger: Burger
Status: Niet beschermd
Datum registratie: 
10/05/2009
Locatie: 
Langs de N460, Terlicht 171

Op de radarsite in Kerksken-Denderhoutem komt waarschijnlijk een nieuw politiegebouw. De gemeente heeft de bedoeling om daar een duurzaamheidsproject van te maken bij middel van windmolens. Vroeg of laat zullen de twee masten (de “Radar” in de volksmond) waarschijnlijk verdwijnen. (Info Guido Van Rossen, Denderhoutem).

Info 10 mei 2009:
De radarsite wordt binnenkort eigendom van de gemeente Haaltert. Mogelijk wordt deze plaats gebruikt voor een nieuw politiekantoor is nog niet zeker.

Guido van Rossen uit Denderhoutem heeft een bijzondere interesse voor deze historische site. Hij doet al het mogelijk om een goede nabestemming te vinden voor deze locatie. Volgende tekst werd o.a. naar het schepencollege van Haaltert gestuurd.

Toekomst voor ‘de Radar’ te Haaltert

Iedere dag wordt in Haaltert nog door vele inwoners de naam ‘de Radar’ gebruikt, iedere keer nog maar als iemand probeert uit te leggen waar een straat in die buurt, zich bevindt. De naam is als een extra woord in onze lokale woordenboek. De Radar is ons collectief bezit. De twee masten, reeds aanwezig als een referentiepunt in het landschap sinds 1958 zijn een zeer vertrouwd gezicht te Haaltert. Ieder decennium heeft de toren ingespeeld op de nieuwe behoeften van mensen. Kan hij dit ook in de toekomst?

Door de toenemende burgerluchtvaart in de jaren vijftig ontstond de noodzaak om de aanvliegroutes van de steeds toenemende vliegtuigen, vanuit Zaventem te controleren. Daarom werd het hoogste punt, meer dan 70 meter, gelegen tussen Kerksken en Denderhoutem, uitgekozen om een radar te plaatsen. Het landschappelijk uitzicht op de regio is er adembenemend. De kleine mast van vijfentwintig meter hoog, had een radar met een rondraaiende antenne, die de positie van de aankomende vliegtuigen kon bepalen. De grote mast van zestig meter had een straal verbinding met Zaventem. Voor de wereldtentoonstelling van 1958 te Brussel werd besloten om een demonstratie op te zetten. Naast het paleis zeven van de Expo werd tijdelijk een ontvangstantenne geplaatst zodat de vele bezoekers kennis konden maken met deze nieuwe technologie.

In de jaren zestig werd de Radar ook gebruikt voor een semafoon dienst, voor gans België. Semafonie is een draadloze telecommunicatiedienst waarmee korte numerieke berichten in één richting kunnen worden doorgestuurd. SMS avant la lettre, zeg maar. De ontvangsttoestellen waren zo groot als een stevig boek. Belgacom startte met een semafoondienst in 1966. In 1989 werd een nieuw semafoonnet van de tweede generatie in gebruik genomen. Met die tweede generatie werden de ontvangers, men sprak van een “bieper”, ongeveer zo groot als een luciferdoosje. Tevens werd de site jarenlang gebruikt binnen het internationaal radionetwerk van interpol om de grensoverschrijdende criminaliteit te bestrijden. Jaarlijks wordt de grote mast nog gebruikt als relaisstation om de beeldsignalen van de wielerronde van Vlaanderen door te seinen naar de toren van Sint-Pieters-Leeuw. Vandaag wordt de grote mast vooral gebruikt door twee GSM providers, Mobistar en Proximus ten behoeve van hun GSM netwerk.

De site moet nog door de gemeente worden aangekocht, voor de bouw van een politiekantoor. Dat er en politiekantoor komt is nog niet zeker, nochtans moet dat niet in de weg staan om nu ook een duidelijke tweede bestemming voor de Radar uit te werken. Wat de gemeente er nu mee doet, is hopelijk geen voorafspiegeling van de toekomst. Momenteel wordt het terrein door de gemeente gebruikt voor het stockeren van paletten met stenen, overschot van rioleringsbuizen en vrachtwagenladingen maaisel en groenafval. De zaal van de radarapparatuur is volgestouwd met podia, stoeltjes, nadarhekken en allerhande spullen voor feestelijkheden. Hopelijk een fenomeen van voorbijgaande aard.

Natuurpunt Haaltert hoopt dat het gemeentebestuur alsnog inziet dat we hier te maken hebben met een voorbeeld van industrieel erfgoed, uniek voor gans België. Waarom de conciërgewoning die nog in goede staat is, bijvoorbeeld niet inrichten en gebruiken als toeristisch kantoor? Waarom de zaal waar de radar apparatuur stond niet gebruiken als museum en ontvangstruimte en tegelijkertijd de apparatuur bewaren voor de toekomst? De inkomsten van het gebruik van de 2 GSM providers moeten in staat stellen de twee masten en zelfs nog wel wat meer zaken te onderhouden. Vanuit deze optiek is het ook te overwegen om via herstelmaatregelen de beklimming van de grote toren veiliger te maken. Het landschappelijk zicht op de Molenbeekvallei en de Dendervallei is er adembenemend en beslist een uitstapje waard. Natuur- en landschapstoerisme zitten volop in de lift. In voorkomend geval moet in elk geval de combinatie met de straling van de gsm- installaties grondig geëvalueerd worden. De garageruimte verkeert in goede staat en zou moeten voldoende ruim zijn om de waardevolle spullen van de gemeente te stockeren. Volgens de provincie Oost-Vlaanderen zouden beide torens ook kunnen gebruikt worden voor de installatie van bescheiden windmolens. Zo zouden de torens opnieuw een eigentijdse (voorbeeld)functie krijgen. Stof voor een goed maatschappelijk debat.

In april 2011 vernamen we ook dat minister Geert Bourgeois, verantwoordelijk voor industrieel erfgoed, de site niet wil opnemen als beschermd erfgoed.